Yo Ariyo - Rang' mar Redio Kod Gik Mamiyo Otimore

Redio ma nigi yore ariyo, ma bende iluongo ni redio ma wuotho, gin gige tich ma konyo e tudruok mapiyo ma ok igeno mbui mag simu. Gitiyo kodgi ahinya e rito ji, e weche mag ohala, kod e gik ma itimo oko mar ot. Gik mopogore opogore mulo kaka gik moko chalo, kendo ng’eyo gik ma kamago nyalo konyi yiero kendo tiyo kodgi e yoo mowinjore.

Theory mar radio ma nigi yore ariyo - nyalo bedo kilomita moko nyaka kilomita apar, to e tim, kinde mang’eny bedo matin ahinya. E bwo gik mabeyo, kaka kuonde ma onge gimoro ma nyalo geng’o kata e kuonde ma malo ahinya, gige tich ma nigi gik ma tero weche ma nigi teko maduong’ kendo ma nigi antena ma tiyo maber nyalo chopo kilomita apar. Kata kamano, e kuonde ma ng’ato nyalo ng’iyoe kaka kuonde ma ji oger ahinya, kuonde ma nigi gode, kata bungu, geng’ruok mar signal kod geng’ruok mar yore mang’eny nyalo dwoko piny ng’wech ma tiyo maber nyaka mita mia achiel kata matin moloyo.

Teko mar ng’at ma oro wach en gima duong’ ahinya e ng’eyo rang’iny mar wach. Kuom awacho, teko mamalo tiende en bor maduong' mar oro signal. Gik ma ji tiyogo gi teko ma romo watt 0.5 nyaka 2, to gik ma ji tiyogo nyalo chopo teko ma romo watt 5 kata mokalo. Kido mar antena kod borne bende gin gik ma dwarore. Antena ma nigi gain ma malo medo nyalo mar tudruok mabor, kendo keto antena ma malo medo nyalo mar signal.

Gik ma mulo alwora ok nyal weyo oko mar ketho rang’iny mar redio ma nigi yore ariyo-. Ong’ich, koth, kod baraf nyalo kawo yamo moko mag redio, to gik ma nyalo ketho yamo mag stima (kaka, ma wuok kuom lainde mag stima ma nigi voltage mamalo kod gige stima) nyalo miyo signalno odok piny. Bende, yiero frekwensi en gima duong’ ahinya. VHF (frekwensi ma malo ahinya, 30{9}}300MHz) nigi ng’injo mabor kendo ma nyalo donjo matin to ng’injo ma nigi teko, ma miyo obedo maber e piny ma onge ng’injo. UHF (frekwensi ma malo ahinya, 300-3000MHz) nigi ng’injo matin kendo ma nyalo donjo e iye matek to nyalo geng’e mayot gi gik ma geng’e, ma miyo bedo maber ahinya e alwora ma nitie boma.

E yo machuok, rang’iny mar tudruok mar radio ma nigi yore ariyo-ok en rang’iny ma ok lokre; ng’ato ng’ado bura kuom riwruok mar gik ma itiyogo, chal mar alwora, kod yiero mar frekwensi. Joma tiyo kode onego olok kaka giloso gige tich kaluwore gi dwarogi mar adier mondo gibed gi tudruok maber.